فلسفه هنر

چرا به تصویر نگاه می‌کنیم؟

حسین هاشمی۱۱ دقیقه مطالعه

از غار لاسکو تا صفحه‌ی گوشی، انسان همیشه تصویر ساخته و به آن نگاه کرده است. یادداشتی درباره‌ی این‌که تصویر با ما چه می‌کند.

ما بیش از هر دوره‌ای در تاریخ تصویر می‌بینیم و کم‌تر از هر دوره‌ای به آن نگاه می‌کنیم. تفاوت این دو فعل، موضوع این یادداشت است.

دیدن و نگاه کردن

دیدن اتفاق می‌افتد؛ نگاه کردن انتخاب می‌شود. جان برجر می‌گوید ما هرگز فقط به یک چیز نگاه نمی‌کنیم؛ همیشه به رابطه‌ی چیزها با خودمان نگاه می‌کنیم. تصویر هنری تصویری است که این رابطه را آگاهانه می‌سازد: جایی می‌ایستد، چیزی را نشان می‌دهد و چیزی را پنهان می‌کند، و ما را وادار می‌کند بپرسیم چرا.

نگاه کردن، عملی است که انتخاب می‌کنیم.

جان برجر، شیوه‌های دیدن

تصویر و زمان

عکس زمان را متوقف می‌کند و فیلم آن را دوباره به راه می‌اندازد؛ اما هر دو با یک چیز کار می‌کنند: توجه ما. فیلمساز و عکاس در نهایت یک کار می‌کنند — به ما می‌گویند «این‌جا، این لحظه، این را ببین». و اگر کارشان خوب باشد، ما می‌بینیم، و بعد از آن، جهان را کمی متفاوت می‌بینیم.

به همین دلیل آموزش عکاسی و فیلمسازی برای من آموزش ابزار نیست؛ آموزش نگاه کردن است. ابزار عوض می‌شود، نگاه می‌ماند.

منابع

  • John Berger, Ways of Seeing
  • Susan Sontag, On Photography

مطالب مرتبط

همه مقالات