مکاتب هنری

زیبایی‌شناسی نور در نقاشی کاراواجو

حسین هاشمی۶ دقیقه مطالعه

چهارصد سال پیش از سینما، کاراواجو نورپردازی سینمایی را اختراع کرد. درباره‌ی کیاروسکورو و آن‌چه فیلمبرداران هنوز از او یاد می‌گیرند.

اگر یک تابلوی کاراواجو را کنار فریمی از یک فیلم نوآر بگذارید، تفاوت زمانی چهارصد ساله محو می‌شود: یک منبع نور سخت از بالا و کنار، پس‌زمینه‌ی تقریباً سیاه، و چهره‌هایی که از تاریکی بیرون می‌آیند. این زبان را کاراواجو ساخت و سینما آن را به ارث برد.

کیاروسکورو و تنبریسم

کیاروسکورو (روشن-تیره) پیش از کاراواجو هم وجود داشت؛ آن‌چه او اضافه کرد، تنبریسم بود: تاریکی به‌عنوان بخش اصلی ترکیب، نه فقط سایه. در «دعوت متی قدیس» نور از پنجره‌ای بیرون از کادر می‌آید و مثل انگشت مسیح، به سمت متی اشاره می‌کند. نور روایت می‌کند.

کاراواجو نور را نه برای دیدن، بلکه برای انتخاب کردن به‌کار می‌برد.

— از جلسه‌ی «نور در نقاشی»، دوره‌ی نورپردازی سینمایی

درس‌هایی برای فیلمبردار

  • یک منبع نور، اگر درست بایستد، از پنج منبع بیشتر می‌گوید.
  • تاریکی خالی نیست؛ جایی است که تماشاگر تخیل می‌کند.
  • جهت نور، جهت نگاه تماشاگر است.

این‌ها را می‌توان با یک چراغ و یک پارچه‌ی سیاه تمرین کرد. کاراواجو هم چیز بیشتری نداشت.

منابع

  • Andrew Graham-Dixon, Caravaggio: A Life Sacred and Profane

مطالب مرتبط

همه مقالات