مکاتب هنری

زیبایی‌شناسی نور در نقاشی کاراواجو

حسین هاشمی۶ دقیقه مطالعه

چهارصد سال پیش از سینما، کاراواجو نورپردازی سینمایی را اختراع کرد. درباره‌ی کیاروسکورو و آن‌چه فیلمبرداران هنوز از او یاد می‌گیرند.

اگر یک تابلوی کاراواجو را کنار فریمی از یک فیلم نوآر بگذارید، تفاوت زمانی چهارصد ساله محو می‌شود: یک منبع نور سخت از بالا و کنار، پس‌زمینه‌ی تقریباً سیاه، و چهره‌هایی که از تاریکی بیرون می‌آیند. این زبان را کاراواجو ساخت و سینما آن را به ارث برد.

کیاروسکورو و تنبریسم

کیاروسکورو (روشن-تیره) پیش از کاراواجو هم وجود داشت؛ آن‌چه او اضافه کرد، تنبریسم بود: تاریکی به‌عنوان بخش اصلی ترکیب، نه فقط سایه. در «دعوت متی قدیس» نور از پنجره‌ای بیرون از کادر می‌آید و مثل انگشت مسیح، به سمت متی اشاره می‌کند. نور روایت می‌کند.

کاراواجو نور را نه برای دیدن، بلکه برای انتخاب کردن به‌کار می‌برد.

از جلسه‌ی «نور در نقاشی»، دوره‌ی نورپردازی سینمایی

درس‌هایی برای فیلمبردار

  • یک منبع نور، اگر درست بایستد، از پنج منبع بیشتر می‌گوید.
  • تاریکی خالی نیست؛ جایی است که تماشاگر تخیل می‌کند.
  • جهت نور، جهت نگاه تماشاگر است.

این‌ها را می‌توان با یک چراغ و یک پارچه‌ی سیاه تمرین کرد. کاراواجو هم چیز بیشتری نداشت.

منابع

  • Andrew Graham-Dixon, Caravaggio: A Life Sacred and Profane

مطالب مرتبط

همه مقالات